Hybride werken in de cao – hoever zijn we?

13 september 2021

Het staat als een paal boven water dat hybride werken onderdeel uitmaakt van het nieuwe normaal. Zowel werkgevers als werknemers geven aan dat bij een nieuwe manier van werken een nieuw arbeidsvoorwaardenbeleid hoort. Maar daarover bestaat nog wel enige discussie. Welke regelingen zijn er nodig? Welke regelingen zijn al afgesproken? Welke afspraken zijn nog meer nodig? En op welk niveau moet het allemaal worden geregeld?! Er zijn namelijk verschillende plekken waar afspraken over hybride werken kunnen worden gemaakt, zoals de cao, arbeidsvoorwaardenregeling (avr) of in de wet. Deze analyse richt zich op de eerste, de cao. Voor deze analyse heeft AWVN bijna 100 cao-akkoorden, klein en groot, met afspraken over hybride werken geanalyseerd. Hieruit blijkt dat er al veel goede afspraken worden gemaakt, maar dat er ook nog werk aan de winkel is.

Volledige artikel: https://www.awvn.nl/publicaties/achtergrond/cao-2021-hybride-werken-2/

Cao-maandbericht: opwaartse lijn loonafspraken zet door

11 augustus 2021

Met een gemiddelde loonafspraak van 2,3 procent is in juli de opwaartse lijn in cao’s doorgezet. Het juli-gemiddelde is het hoogste maandgemiddelde van dit jaar. De gemiddelde afgesproken loonstijging over heel 2021 komt daarmee uit op 1,9 procent.

Kerncijfers
• Loonafspraken juli gemiddeld 2,3 procent
• Loonafspraken 2020 gemiddeld 2,3 procent
• Loonafspraken 2021 gemiddeld 1,9 procent
• Hoogste maandgemiddelde afgelopen jaren 3,1 procent in december 2019
• Laagste maandgemiddelde afgelopen jaren 1,7 procent in november 2020
• Aantal nieuwe cao-akkoorden in juli 2021 20
• Gemiddeld aantal nieuwe cao-akkoorden in maand juli 28
• Aantal aflopende cao’s in 2021 437 voor 4,3 miljoen werknemers
• Aantal vernieuwde cao’s die in 2021 ingaan 188 voor 2,4 miljoen werknemers
• Aantal openstaande cao’s op dit moment (expiratie in 2021) 249 voor 1,8 miljoen werknemers
• Aantal openstaande cao’s op dit moment met expiratie in 2020 79 cao’s (409.000 werknemers)

Het grote aantal nieuwe cao’s is een voortzetting van gedeeld optimisme tussen werkgevers en werknemers. Daarbij vergroot de mix van toenemend aantal vaccinaties, inflatiedreiging en sectorale krapte op de arbeidsmarkt de opwaartse druk op de lonen met in veel sectoren stevige loonafspraken als uitkomst (voor de loonstijging per sector zie de cao-kijker).

Tussenevaluatie cao-jaar 2021: moeizaam overleg

22 juni 2021

Werkgevers maken zich zorgen over de twee heel verschillende percepties van de huidige ontwikkelingen die werkgevers en vakbonden erop nahouden, over de discussies over de loonontwikkeling waartoe het overleg vaak beperkt blijft en de verharding tussen partijen die hier het gevolg van is. Dit kan de arbeidsverhoudingen niet alleen op korte, maar ook op lange termijn schaden.

AWVN roept werkgevers en vakbonden op om de blik vooral op de toekomst te richten. Dit is niet alleen nodig om transities op de arbeidsmarkt in goede banen te leiden, maar kan werkgevers en vakbonden ook dichter bij elkaar brengen. Zowel vakbonden als werkgevers hebben belang bij een goed opgeleide beroepsbevolking die voorbereid is op het werk van de toekomst.

Er moeten nog veel cao’s worden afgesloten: in 2021 zijn tot nu toe ruim 175 cao’s verlopen zonder dat cao-partijen overeenstemming hebben bereikt over een nieuwe (1,2 miljoen werknemers). Daarnaast wachten nog ruim 80 reeds in 2020 verlopen cao’s (410.000 werknemers) op vernieuwing. De loonparagraaf blijkt tot nu vaak het meest heikele punt in de onderhandelingen. We kunnen uit de impasse die de loonparagraaf voortdurend veroorzaakt komen door veel meer werk te maken van afspraken over de inzetbaarheid van werknemers (bijvoorbeeld het gebruik van een persoonlijk keuzebudget stimuleren), en over mee-ademende beloningen (in het bijzonder de crisisclausule en het bloeitijdbeding).

Stand van zaken

2021-akkoorden Het aantal afgesloten 2021-akkoorden is 195 in totaal. Daarvan zijn er 150 in de eerste helft van 2021 tot stand gekomen, de resterende 45 dateren van voor 1 januari 2021.
Van 173 van de in totaal 195 2021-akkoorden is op dit moment de contractloonstijging te berekenen.

Achterstallig onderhoud In 2021 zijn tot nu toe ruim 175 cao’s verlopen zonder dat cao-partijen overeenstemming hebben bereikt over een nieuwe cao (1,2 miljoen werknemers). Daarnaast zijn er nog ruim 80 cao’s (410.000 werknemers) die reeds in 2020 zijn verlopen, maar waarover nog geen overeenstemming is.

De tussenevaluatie
Download de volledige tussenevaluatie cao-jaar 2021: ‘Vergeten toekomst’

Over de mythe van achterblijvende cao-lonen

19 maart 2021

Het beeld dat de cao-lonen het afgelopen decennium zijn achtergebleven, berust op een wijdverbreid misverstand, betoogt AWVN-beleidsadviseur Laurens Harteveld in een artikel in de ESB, het vakblad voor economen.
Niet de cao-lonen blijven achter, maar het FNV-ledenparlement heeft de looneisen te hoog vastgesteld.

Meer lezen:
– Korte vlog op youtube (2:26)
– ESB-artikel als pdf: Mythe van achterblijvende cao-lonen (143 downloads)
– Telegraaf: https://www.telegraaf.nl/financieel/439342925/achterblijvende-loongroei-is-een-mythe
– AWVN-webpagina: https://www.awvn.nl/nieuws/in-de-media/achtergebleven-cao-lonen/
– ESB-webpagina: https://esb.nu/esb/20062310/het-is-een-mythe-dat-de-cao-lonen-achterblijven

Eindevaluatie cao-jaar 2020: Corona verlamt cao-overleg en vernieuwing

22 februari 2021

De coronacrisis verlamde het cao-overleg en blokkeerde vernieuwing.
Verlamming is misschien wel het beste etiket dat op het cao-jaar 2020 is te plakken. Tot augustus was het buitengewoon stil aan de onderhandelingstafels. De eerste maanden van 2020 hing de verlamming vooral samen met de FNV-looneis van 5%. In de maanden daarna kwamen daar de onzekerheden die voortvloeien uit de coronacrisis bovenop. Pas in het laatste kwartaal diende zich een versnelling aan, in het bijzonder in de maanden november en december.
Uiteindelijk bedroeg het aantal afgesloten akkoorden in 2020 263 (1,7 miljoen werknemers). Dat zijn er weinig. Ter vergelijking: in de drie voorgaande cao-jaren werden er telkens meer dan 350 cao-akkoorden gesloten.
Het cao-jaar toont duidelijk twee gezichten. Tot de uitbraak van de coronacrisis schommelde de stijging van het initieel loon, zowel in de publieke- als marktsector, rond 3,0%. Nadat de coronacrisis zich had aangediend en voortduurde, tekende zich die dalende lijn in de gemiddelde contractloonstijging af. Het maandgemiddelde ging met ruim 0,1% per maand omlaag: van 2,9% in maart naar 1,7% in december.
De gemiddelde contractloonstijging over heel 2020 komt uiteindelijk uit op 2,33%, met daarbij de kanttekening dat er nog ruim 150 2020-cao’s zijn verlopen zonder dat overeenstemming is bereikt over een nieuwe cao (circa 700.000 werknemers).

Volledig rapport: Eindevaluatie cao-jaar 2020 (98 downloads)

Arbeidsvoorwaardennota 2021: “Schaken op meerdere borden”

1 februari 2021

Het jaar 2021 wordt een kritisch jaar: de klap van de coronapandemie zal nadreunen. Hoe hard en lang is onzeker. De hoop is dat nieuwe virusuitbraken uitblijven en dat de Nederlandse bevolking op grote schaal gevaccineerd wordt. Dan kan in de loop van het jaar een einde komen aan de beperkende overheidsmaatregelen die een groot deel van het economisch verkeer hebben lamgelegd. Toch zullen veel bedrijven en sectoren ook dan nog in de ban van de crisis zijn. Zij zullen er alles aan doen om zo snel mogelijk te herstellen en dat zal van grote invloed zijn op hun opstelling aan de arbeidsvoorwaardentafel.

Je zou kunnen zeggen dat deze werkgevers simultaan op twee borden schaken: op die van de afzetmarkt en die van de arbeidsmarkt. Het schaakbord van de afzetmarkt blijft de komende periode onzeker en dynamisch; het schaakbord van de arbeidsmarkt beweegt niet vanzelfsprekend met deze dynamiek mee.
Enkele rode draden die de houding aan werkgeverszijde zullen bepalen in het cao-overleg 2021:
• aanpassen om te herstellen
• van tijdelijke ingrepen naar structurele maatregelen
• constructief blijven in uitdagende omstandigheden
• van uniforme afspraken naar individueel maatwerk.

Meer lezen:
• Samenvatting (pdf): Samenvatting arbeidsvoorwaardennota 2021 AWVN (162 downloads)
Persbericht (www)
• Volledige nota (pdf): Arbeidsvoorwaardennota 2021 AWVN (573 downloads)
Aansprekend cao-voorbeeld van schaken op meerdere borden, van investeren in medewerkers en maatwerk (www)

Vlog (2:10): Hoe ziet de cao eruit in 2021?

4 januari 2021

Het jaar is nog vers, maar AWVN-beleidsadviseur Laurens Harteveld weet toch al een tipje van de sluier op te lichten van wat het nieuwe cao-jaar ons gaat brengen. Hij bestudeerde de 25 cao’s die in zijn gegaan op 1 januari en ziet daarin twee rode draden. Hij vertelt er meer over vanaf een doodstil Plein in Den Haag: zal het ook zo stil blijven aan de onderhandelingstafel in 2021?

FNV-nota 2020/2021: Socialer de crisis uit

28 oktober 2020

FNV heeft op 14 september 2020 haar cao-inzet voor 2021 bepaald. Cao-afspraken moeten bijdragen aan sociaal herstel.
De FNV gaat bij de komende cao-onderhandelingen inzetten op meer perspectief op zeker werk, een looneis van 5% daar waar het goed gaat en voor vitale sectoren, een minimumuurloon van 14 euro, en afspraken die bijdragen aan het verbeteren van kwaliteit en herverdeling van werk. Met dit pakket wil de FNV Nederland uit de crisis investeren.

Nota: FNV-Arbeidsvoorwaarden-agenda-2021-Socialer-uit-de-crisis (184 downloads)